Pozicija žene u prijepoljskom sportu – na klupi za rezervne igrače

U svim od 24 sportska udruženja i kluba, koji se finansiraju iz budžeta opštine Prijepolje, predsednici su muškarci. Predsednik i svi zaposleni u Sportskom savezu Prijepolja su muškarci. Od 14 članova radne grupe, koji su sačinili nacrt za Program razvoja sporta na teritoriji opštine Prijepolje za period od 2016. do U fokusu 340-x-902018. godine bilo je 12 muškaraca i samo dve žene. Od sedam osoba koje čine radnu grupu za kreiranje nacrta dokumenta, koji bi određivao nove kriterijume za raspodelu opštinskog novca klubovima, šest su muškarci, a samo je jedna žena.

Samo nakon ovih činjenica, jasno je kakva je pozicija žene u prijepoljskom sportu, ali tačno stanje ženskog sporta u ovoj opštini najbolje će se utvrditi detaljnijom analizom budžetskog novca za subvencionisanje sporta.

Sport-1

 

Odlukom o budžetu opštine Prijepolje visina opredeljenih sredstava za stavku „Sport i rekreacija“ u 2014. godini iznosila je 29 813 791 dinar (3,032% budžetskih sredstava). U 2015. nije bilo većih promena, pa je iz opštinske kase za sport izdvojeno 29 580 791 (2,96% budžetskih sredstava).

Tokom 2014. i 2015. godine iz budžeta opštine finansirano je 6 muških, 3 ženska i 11 mešovitih klubova. Ukupan broj sportista i sportistkinja u ovim klubovima je oko 1370, od toga je 487 žena, odnosno 35.5%.

Za subvencionisanje sporta i rekreacije iz budžeta opštine Prijepolje ove godine je izdvojeno 26 miliona dinara, odnosno 2,42% ukupnih budžetskih sredstava. Za ženske klubove izdvojeno je tek 12,3 odsto sredstava od ove ukupne svote.

Postojeći kriterijumi za raspodelu novčanih sredstava klubovima, a na osnovu opštinskih pravilnika, koji važe od 2014. godine, ne prepoznaju rodni aspekt, iako Zakon o sportu kaže da se iz opštinskog budžeta subvencioniše sport radi podsticanja i stvaranja uslova za unapređenje sportske relaksacije i bavljenja sportom, posebno dece, omladine, žena i osoba sa invaliditetom. U praksi, u opštini Prijepolje, to izgleda ovako: za tri fudbalska kluba: „Polimlje“, „Jasen“ i „Župski rubin“ izdvojeno je ukupno oko 8 i po miliona dinara. Od muških klubova iz opštinskog budžeta se finansiraju još Rukometni klub „Beli anđeo“, Odbojkaški klub „Fap Livnica“ i Kajak Kanu klub, sa ukupno blizu 2 miliona 600 hiljada dinara. Kada su u pitanju ženski klubovi, iz budžeta su finansirani Odbojkaški klub „Putevi Trendteks“, Ženski rukometni klub „Prijepolje“ i Odbojkaški klub „Bambi volej“, sa ukupno 3 miliona 200 hiljada dinara, što je tek nešto više od trećine novca koji su dobili fudbalski klubovi. Za 15 mešovitih klubova, u kojima dominiraju muškarci, izdvojeno je oko 7 miliona 800 hiljada dinara.

Sport-2

 

Predsednik Ženskog rukometnog kluba „Prijepolje“ Bojan Milinković kaže da je zadovoljan podrškom opštine, ali da je za viši rang takmičenja potrebno i više sredstava.

„Za sad delimo prvo mesto i nadamo se da ćemo biti jesenji šampioni, gde nam se otvaraju vrata Super B lige. Za to nam sve, naravno, treba više sredstava. Mi smo jedini klub u gradu, gde su od 5 članova upravnog odbora – 4 žene i ja kao predsednik kluba. Ne bih dalje komentarisao to da li su ženski klubovi u gorem položaju od muških, kako sebe ne bih doveo u opasnost da budem subjektivan“, kaže Milinković.

U 2016. godini subvencionisan je rad 24 sportska kluba i udruženja, od toga 6 muških, 3 ženska i 15 mešovitih, s tim da je u toku godine došlo do prekomponovanja košarkaških klubova. Mešoviti košarkaški klubovi „Mileševac“ i „Ras“ su se 26. juna ujedinili, tako da je napravljen ženski košarkaški klub „Ras-Mileševac“ i muški klub „Mileševac“. Sredstva su podeljena tako da su muškom klubu pripala preostala sredstva mešovitog kluba „Mileševac“, a ženskom preostala sredstva kluba „Ras“. (Prema nezvaničnim podacima člana upravnog odbora kluba „Ras-Mileševac“, ženske ekipe su nasledile nešto više od 450 000 dinara). Sada u KK „Mileševac“ trenira 105 muškaraca, a u KK „Ras-Mileševac“ 55 žena.

„Ženske ekipe nemaju dovoljno termina za treninge. Rukometni treninzi mogu da se samo izvode u sportskoj dvorani, košarkaški u dvorani i salama OŠ „Vladimir Perić Valter“ i „Sveti Sava“, a samo odbojkški u skoro svim salama. Koliko ja znam, KK „Mileševac“, ŽKK „Ras-Mileševac“, RK „Beli anđeo“ ni RK „Prijepolje“ ne naplaćuju članarine deci koja treniraju, tako da – eto prilike za napredak, samo treba podstaći decu da se bave sportom. Devojčice i devojke ne treba samo da sede za kompjuterom, slikaju se za društvene mreže, dopisuju s društvom i slično – sve su lepe i u sportskoj opremi, mladost je to“, kaže Nada Cmiljanović Žunić, sekretarka KK „Mileševac“.

Sport-3

Ona kaže da bi se i odnos kluba prema deci koja treniraju promenio kada bi bilo više žena u rukovodstvima klubova.

„Ja ih nikad nisam gledala kao mogući izvor prihoda, nego kao svoje, bez poslednjih namera i želje i za iskorišćavanjem. Meni je bilo bitno da na zdrav i kvalitetan način provode svoje slobodno vreme. Od svih sam tražila kao što sam tražila i od svog sina – škola na prvom mestu, pa onda trening.“

„Opet zavisimo muških, jer oni drže Sportski savez. Eto u Novoj Varoši ceo sportski savez vodi jedna žena, koja sve organizuje, čak i Radničke sportske igre, gde učestvuje 11-12 ženskih ekipa u raznim sportovima: malom fudbalu, odbojci, košarci, rukometu, šahu, stonom tenisu, nadvlačenju konopca, bacanju kugle, trčanju na 60 i 100 metara itd.“, kaže Nada Cmiljanović Žunić, sekretarka KK „Mileševac“.

Za 6 muških klubova u 2014. godini izdvojeno je 10 446 000, a za 3 ženska samo 2 736 000 dinara. Za mešovite je izdvojeno 5 546 400 dinara, a osim u atletskom klubu „Polet“, u svim mešovitim klubovima je više muških od ženskih članova.

Kada analiziramo 2015. godinu, za muške klubove je izdvojeno 11 106 513 dinara, a za ženske 3 230 688 dinara. Mešoviti klubovi su iz opštinske kase dobili 7 585 881 dinara.

U 2016. godini za muške klubove je izdvojeno 11 055 183 dinara, a za ženske 3 206 510 dinara. Za mešovite u kojima u velikoj meri dominiraju muški članovi izdvojeno je 7 837 907 dinara.

Kriterijumi za raspodelu novca sportskim udruženjima

Sportskim klubovima novac se dodeljuje na osnovu Pravilnika o kategorizacijama i raspodeli budžetskih sredstava sportskim organizacijama (klubovima i udruženjima) opštine Prijepolje i Pravilnika o finansiranju i sufinansiranju potreba i interesa građana u oblasti sporta. Novac raspoređuje Komisija za dodelu sredstava u oblasti sporta, na čijem je čelu 2016. godine bio pravnik Aleksandar Vujičić.

„Komisija je odlučivala na osnovu dva pravilnika, po vrlo jasnim kriterijumima, među kojima se rodni aspekt kao kriterijum ni u kom slučaju ne pominje. Kada je u pitanju raspodela sredstava, svi postojeći kriterijumi moraju biti zadovoljeni, a to da li je klub muški ili ženski nije ni na koji način uticalo na visinu sredstava koje je taj klub dobio“, kaže Vujičić.

Na osnovu Rešenja o imenovanju Komisije za dodelu sredstava u oblasti sporta za 2016. godinu, vidimo da su 6 od 7 članova komisije muškarci, kao i da je predsednik komisije muškarac, što opet govori o uključenosti žena u procese odlučivanja u oblasti sporta.

Petog septembra je oformljena radna grupa koja treba da sačini nacrt novog pravilnika za raspodelu budžetskih sredstava, po nalogu Opštinskog veća opštine Prijepolje, a zbog pritužbi pojedinih sportskih organizacija da dosadašnji pravilnik nije dobar. Od sedam članova radne grupe, samo jedna je žena.

Finansiranje Sportskog saveza Prijepolja

Za programe Sportskog saveza opštine Prijepolje u 2014. godini izdvojeno je 7 802 611 dinara, u 2015. godini 4 480 326, a u 2016. godini, zaključno sa 19.avgustom, iz opštinske kase Sportskom savezu Prijepolja uplaćeno je 2 485 000, od potraživanih 3 592 524 dinara. Kako opština ne može iz svog budžeta isplaćivati plate zaposlenima u Sportskom savezu, jer prema kategorizaciji on spada u udruženja, svi klubovi koji su subvencionisani iz budžeta opštine Sportskom savezu Prijepolja na ime članarine uplaćuju po 20% od odobrenih godišnjih sredstava. Tim povodom svaki od klubova sklapa poseban ugovor sa Sportskim savezom Prijepolja, u kome se navode međusobne obaveze ugovornih strana, odnosno za koje usluge klub prenosi 20% sredstava Savezu.

Pravni okvir

Član 137 Zakona o sportu u stavu jedan kaže: „Potrebe i interesi građana za čije se ostvarivanje obezbeđuju sredstva u budžetu jedinica lokalne samouprave, u skladu sa zakonom, jesu podsticanje i stvaranje uslova za unapređenje sportske relaksacije, odnosno bavljenja građana sportom, posebno dece, omladine, žena i osoba sa invaliditetom“.

Ovakvom raspodelom novca na sportske klubove i organizacije „unapređenja sportske relaksacije“ istaknutih ciljnih gupa, kako kaže Zakon o sportu, ne može biti, budući da je rodni aspekt u potpunosti zanemaren.

Zakonom o budžetskom sistemu predviđeno je rodno odgovorno budžetiranje na svim nivoima vlasti, što podrazumeva restrukturiranje prihoda i rashoda po principu rodne ravnopravnosti.

Prema definiciji Saveta Evrope, rodno budžetiranje je uvođenje rodno osetljivih politika u budžetski proces. To je rodno zasnovana procena budžeta, koja uključuje rodnu perspektivu na svim nivoima budžetskog procesa i restruktuira prihode i rashode u cilju promovisanja i unapređenja rodne ravnopravnosti.

Sport-4

Evropska povelja o rodnoj ravnopravnosti na lokalnom nivou namenjena je lokalnim i regionalinim upravama Evrope, koje se njenim potpisivanjem javno obavezuju da će slediti principe rodne ravnopravnosti i sprovoditi odredbe propisane Poveljom u svojim sredinama. Opština Prijepolje je jedna od potpisnica Povelje, međutim, ne poštuje njene osnovne principe.

U članu jedan ove Povelje se kaže da je ravnopravnost žena i muškaraca fundamentalno pravo, a da lokalne i regionalne uprave ovo pravo moraju sprovoditi u svim domenima svoje odgovornosti, uključujući obavezu da eliminišu sve oblike diskriminacije, bila ona direktna ili indirektna.

Potpisnica takođe priznaje ulogu sporta koju on ima kada je u pitanju doprinos životu jedne zajednice, kao i da žene i muškarci imaju isto pravo na ravnopravan pristup kulturnim, sportskim i rekreativnim aktivnostima i objektima.

U praksi, u opštini Prijepolje, žene su znatno ređe na mestima odlučivanja i u upravnim odborima klubova u odnosu na muškarce, a procenat sredstava koja se izdvajaju i raspodeljuju na ženske i muške klubove nije srazmeran procentu učešća žena u sportu.

Strategija razvoja sporta u Republici Srbiji definiše sport kao prioritet, koji predstavlja univerzalno sredstvo u kreiranju i ostvarivanju vrednosti, a kojima se menjaju društva i razvijaju pojedinci i pojednike, razvija fer plej i timski rad, afirmiše demokratija, ostvaruju osnovna ljudska prava i slobode, jača ekonomija i podstiče zaštita zdravlja građana.

U Programu razvoja sporta na teritoriji opštine Prijepolje za period od 2016. do 2018. godine, navode se potrebe i interesi građana, a na prvom mestu: „Podsticanje i stvaranje uslova za unapređenje sporta za sve, odnosno bavljenja građana sportom, posebno dece, omladine, žena i osoba sa invaliditetom“. U delu Programa označenom kao „Vizija“ navodi se: „Prijepolje u 2018. godini vidimo kao opštinu u kojoj su sport i rekreacija dostupni svakome“, u „Prioritetima“ se kaže: „Treba podsticati i stvarati uslove za unapređenje sportske rekreacije i „Sporta za sve“, sa posebnim osvrtom na decu, omladinu, žene, osobe sa invaliditetom i stara lica“.

Da su kreatori Programa razvoja sporta u opštini Prijepolje bili svesni nedovoljne zastupljenosti žena svedoči SVOT analiza, gde se pod stavkom „Slabosti“ navodi: „Broj žena u sportu, posebno u rukovodećim strukturama“.

Admir Mušović, predsednik radne grupe za izradu Programa razvoja sporta na teritoriji opštine Prijepolje za period od 2016. do 2018. godine kaže da je jedan od ciljeva Programa podsticanje žena da se bave sportom, ali i da su u izradi nacrta Programa od 14 osoba učestvovale samo dve žene.

Ako želimo da stvorimo društvo zasnovano na ravnopravnosti, neophodno je da rodni aspekat bude važna stavka prilikom svakog planiranja i raspodele sredstava, jer je to ključ ekonomskog i društvenog uspeha jedne lokalne zajednice, a u ovom slučaju i ravnomernog fizičkog razvoja omladine oba pola u jednoj opštini.
Ovaj tekst je proizveden u okviru granta koji finansira Evropska unija, dodeljenog u okviru Medijskog programa 2014. Sadržaj teksta je isključiva odgovornost foruminfo.rs i ni u kom slučaju ne odražava stavove Evropske unije.

Projekat se realizuje u okviru programa podrške: „U vašem Fokusu“ koji izvode Nezavisno udruženje novinara Srbije, Poslovno udruženje Lokal pres i Toplički centar za demokratiju i ljudska prava, u okviru Medijskog programa 2014.

foruminfo.rs

nuns u fokusu

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Pin on Pinterest0

PROJEKTI

Pravna pomoć članicama PU „Lokal pres”

U 2017. godini nastavlja se višegodišnji projekat Pravna pomoć članicama PU „Lokal pres” čiji je cilj da doprinese višem stepenu profesionalizma članica PU „Lokal pres” i putem primene novinarskog kodeksa doprinese boljem i kvalitetnijem informisanju građana u lokalnim zajednicama. Projekat je finansijski podržan od strane Civil Rights Defenders Tokom projekta  planirane su aktivnosti: Zastupanja članica […]

DETALJI O PROJEKTU
Mladi mediji

PU Lokal pres u partnerstvu sa DW Akademiom realizuje trogodišnji projekat „Mladi mediji“. Osnovni ciljevi projekta su: – pružiti pomoć medijima koji već nude (informativne) sadržaje za mlade ciljne grupe kroz konsultacije, in-house treninge, razmenu iskustva itd. – poticati kreiranje novih inovativnih (informativnih i participativnih) formata za mlade, pri tome i za socijalno ugrožene grupe […]

DETALJI O PROJEKTU
Pravna pomoć članicama PU ’’ Lokal pres’’ u 2016.

Cilj višegodišnjeg projekta „Pravna pomoć članicama PU „Lokal presa” je da doprinese višem stepenu profesionalizma članica PU „Lokal pres” i putem primene novinarskog kodeksa doprinese boljem i kvalitetnijem informisanju građana u lokalnim zajednicama. Projekat je finansijski podržan od strane Civil Rights Defenders Realizacijom projekta Pravna pomoć članicama PU „Lokal pres” ostvareni su sledeći rezultati: Uspostavljena […]

DETALJI O PROJEKTU